sürdürülebilirlik

İçerik 

1. Sürdürülebilirlik Nedir?

2. Sürdürülebilirliğin Maddeleri Nelerdir?

3. Peki, Sürdürülebilirlik Neden Bu kadar Önemlidir?

4. Sürdürülebilirlik Tavsiyeleri

Sürdürülebilirlik Nedir?

 Gün geçtikçe artan dünya nüfusu, kentleşme ve kırsal kesimlerden metropollere edilen göç gibi nedenlerden dolayı ihtiyaçlarımız artmakla beraber tüketim alışkanlığımız da bu minvalde değişiyor. Bu sebeplerle birlikte kaynaklarımızın hızla tükenmesi gibi birçok sorun ortaya çıkıyor. Böylece bilinçsiz tüketimin hakim olduğu çağımız dünyasında son yıllarda sıkça duyduğumuz  sürdürülebilirlik  kavramı daha da önem kazanıyor. Uluslararası ve ulusal olmak üzere doğadan, kentsel planlamaya, hukuktan ulaşıma, endüstriden yerel ve bireysel hayat tarzımıza kadar birçok alanı kapsayan nadir kavramlardan biri sürdürülebilirliktir.  

Sürdürülebilirlik, daimi olma gayesi olarak adlandırılan ve farklı birçok alanının birbiri ile uyum içinde olmasını niteleyen bir kavramdır. Kaynakların bilinçsiz sömürülmesi, yatırımların işareti, teknolojik gelişmelerin planlanması ve kurumsal değişimin ilişkilendirildiği, insanlığın gereksinimleri ve taleplerini karşılayabilme potansiyelinin hem günümüz için hem de gelecek nesillere aktarılmasında dengeli koşulların sağlanmasıyla değişimin gerçekleştirilmesi olarak tanımlanabilir. 

Bizler bu kavramı ilk kez 1980 yılında Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından hazırlanan “Ortak Geleceğimiz” başlıklı Brundtland Raporu vesilesiyle “sürdürülebilir kalkınma” şeklinde günlük dilimize yansımasını görmekteyiz. İlerleyen yıllarda Uluslarası Bilim Konseyi’nin Amsterdam’da düzenlendiği Challenges of a Changing Earth” kongresinde ise resmen ilan etmiştir. 

Sürdürülebilirliğin  Maddeleri  Nelerdir? 

  Sürdürülebilir Kalkınma Hardi ve Zdan’a göre; çevre, sosyoloji ve ekonomi olarak üç ana başlık altında toplanmıştır. Sürdürülebilirlik kavramı da bu boyutları içine dahil eden bütünsel bir bakışa sahip. Temel gayesi ve ortaya çıkış amacı gelecek nesillere her açıdan yaşanılabilir bir ekosistem bırakmaktır. Ekoloji, sosyal koşullar ve yenileyebilirlik bu bütünsel bakış açısını içine alır. Bu ortamın sağlanması için oluşturulacak koşullara ise sürdürülebilirlik yöntemi denir. Sürdürülebilirlik dendiğinde hepimizin aklına ilk önce ekoloji gelse de sadece bununla sınırlı değildir. Şimdi hep beraber bu çokça sık duyduğumuz kavramın bileşenlerine göz atalım. 

  • Ekolojik Sürdürülebilirlik  

 Çevresel olarak sürdürülebilirlik demek, yenilenebilir kaynaklarımızın ön planda tutulması ve bu bünyede yenilenmeyen kaynakları da tüketmemeye çalışmaktır. Bu alanda gelişme sağlanabilmesini için doğal kaynakların kullanımının en azında indirilmesi ve materyal kullanımında ise yenilenebilir kaynaklardan yararlanmaktır. Biliyoruz ki; sosyal hayatımız, ekonomik varlığımızın yegane parçası çevredir. Ekosistemin herhangi bir parçasının zarara uğraması bütün bir sistemin işleyişini yıkıcı bir etkiyle bozabilir. Ancak insanı hayvanlardan ayıran bu var olma arzusu böyle kontrol edilemez bir şekilde devam ederse, kendisine yaptığı en büyük kötülük olarak sonuçlanabilir. 

  • Sosyal Sürdürülebilirlik 

 Sosyal kelimesinin etimolojisine bakacak olursak, dostluk, yoldaşlık eden, toplumu gözeten anlamına geldiğini göreceğiz. İnsanların toplum halinde yaşamalarının zaruri olduğunu belirtirsek, çağlar önce filozofların “İnsan, tabiat icabı medenidir” sözleri de bir o kadar ehemmiyet kazanır. Bu bünyede sosyal sürdürülebilirliğin önemini de daha iyi kavrayacağımızı düşünmekteyim.  

Sürdürülebilir kalkınmanın, kalkınmayı ve ekonomik büyümeyi sağlamak üzere toplumlar arasındaki örgütlenme ve etkileşim biçimlerini anlatan boyutu sosyal sürdürülebilirlik boyutudur. Toplumdaki sosyal dışlanma, cinsiyet eşitsizliği, yoksulluk gibi olumsuz etkenleri ortadan kaldırma kısacası toplumun güçlenmesi adına gerekli kalkınma politikalarının uygulanması anlamına gelmektedir. 

  • İktisadi Sürdürülebilirlik 

 Ekonomik sürdürülebilirlik, çevresel yararla birlikte maliyetler arasındaki denge durumu olduğunu söyleyebiliriz. Ekonomik açıdan sürdürülebilirlik kavramının, üretim sürecine zarar veren unsurları ortadan kaldıran, mal ve hizmet üretiminde devamlılığı göz önünde tutan ve borçların yönetilebilir düzeyde sürdürülebilirliğini tespit eden bir yapısı vardır. Bu yüzden sürdürülebilir kalkınma kavramı, ekonomik boyut açısından dikkate alındığında, geri dönüştürülebilen ürünlerin üretildiği, çevre ile uyum sağlayan ve sosyal sorumluluk anlayışıyla geliştirilmiş bir kavramdır.  

Peki, Sürdürülebilirlik Neden Bu Kadar Önemli? 

Savaşlar, küresel ısınma, yapısı bozulmuş yiyecekler, nükleer santraller, çöllük ve hızla tükenen su rezervleri…. Haberlerde gördüğümüz, medyaya yansıyan yahut hiç yansımayan küresel sorunlarımız bize ne hissettiriyor? Üstelik böyle gidecek olursak sadece bunlarla da sınırlı kalmayacak. Oysa yemyeşil bir dünya hayal ederken bu fikirden ne kadar uzaklaştığımıza her geçen gün tanık oluyoruz. Nitekim ekolojik dengenin bozulmasına bir çözüm bulmazsak bu da er ya da geç duvara toslayacağımızın bir göstergesi. Yaşam standardımızı yükseltmeye çalışırken tüketim alışkanlığımızın da bu yönde yükselmesi gelecek yıllardan birer birer feragat etmek demek aslında. Çünkü ekolojik yıkım hızlandıkça, atmosferin ve yaşamın dengesi bozulmaya devam edecek böylece  dünyadaki canlıların hızla tükenmesi de kaçınılmaz son olacak gibi görünüyor. Bu sözleri her geçen gün sık sık duymaya devam edeceğiz. Tüm bunların ötesinde küresel sorunlarımıza çözüm üretmek yapabileceğimiz tek şey aslında. 

Bizden sizlere, ve hepimizin aracılığı ile bizden bütün dünyaya ulaşması gereken tavsiyeleri sizinle paylaşmak istiyoruz.

Sürdürülebilirlik Tavsiyeleri

1. TASARRUFLU LED AMPULLER 

Akkor ampuller yerine, tasarruflu led ampuller kullanın. Led ampuller daha uzun ömürlü olduğundan enerji tasarrufu yaparken aynı anda daha az tüketiyor olacaksınız. 

2. KENDİ SEBZELERİNİZİ YETİŞTİRİN 

Balkonunuza ya da pencerenizin önüne koyacağınız birkaç saksıda, kendi sebzelerinizi yetiştirebilirsiniz. Maydanoz, roka, fesleğen gibi evde yetiştirmesi çok kolay ve uygun bitkilerden kendi taze sebze bahçenizi oluşturmak çevre dostu olduğu kadar, size kendinizi iyi hissettirecek bir yaşam önerisi. 

3. ATIKLARINIZDAN KOMPOST GÜBRE ÜRETİN 

Evde bitki yetiştirmek demişken, doğa dostu bir diğer sürdürülebilir yaşam önerisi de, kendi gübrenizi evdeki atıklardan yapmak. Bitkileriniz, sebze-meyveleriniz için; sebze meyve kabukları, yumurta kabukları, çay-kahve posası gibi doğal atıkları kullanarak besleyici kompost gübre üretebilirsiniz. 

4. TASARRUFLU DUŞ BAŞLIĞI KULLANIN 

Bulaşıkların makinede yıkanması gerektiği, böylece sudan büyük ölçüde tasarruf edilebileceği yıllardır bildiğimiz bir enerji ve su tasarrufu önerisi. Ancak gelişen teknolojiler sayesinde duştaki su kullanımımızı azaltacak etkili çözümler de karşımıza çıkıyor. Bir kişinin duştaki ortalama su kullanımı olan 50 litre, tasarruflu duş başlıklarıyla nerdeyse yarıya inebiliyor. 

5. ÇÖPLERİNİZİ AYRIŞTIRIN 

Şehirde sürdürülebilir bir yaşam için evlerde yapılması gereken en önemli uygulamalardan biri de çöpleri ayrıştırmak. Kağıt, plastik ve cam çöpleri ayırıp geri dönüştürmek, çevresel atıkları ve kirliliği azaltıyor. Birçok şehirde belediyelerin ayrıştırılmış çöpleri evlerin önünden alıp dönüşüme götürmesi uygulamaları yapılıyor. Şehrinizdeki bu çevreye duyarlı uygulamalardan haberdar olarak daha sürdürülebilir bir hayatın kapılarını aralayabilirsiniz. 

6. PLASTİK KULLANIMINIZI AZALTIN 

Plastik dayanıklı olduğu kadar, zehirli bileşenleri de içinde barındıran ve evlerimizde çokça kullandığımız bir madde. Doğada çözünmesi nerdeyse yüz yılları bulan ve zamanla toksik atıklara dönüşen plastikleri dönüştürmenin de; hayvan, bitki ve insan sağlığı, türlerin devamlılığı açısından hayati önemi var. Evlerde plastik kullanımını azaltmak için ‘Evinizde Plastik Detoksu’ içeriğimizi okuyabilir ve evinizde uygulayabileceğiniz basit ama etkili önerilere göz atabilirsiniz. 

7. KİMYASAL TEMİZLİK MALZEMELERİ KULLANIMINI AZALTIN 

Kimyasal temizlik malzemelerinin büyük kısmı, içerdikleri tüm zehirli bileşenler ile birlikte doğrudan kanalizasyona akıp sonunda su sistemlerimize karışıyor. Bu kimyasallar sadece toprağı ve su kaynaklarını değil, soluduğumuz havayı da tehdit ediyor. Kimyasal temizlik malzemeleri yerine geçebilecek sirke, karbonat, limon gibi doğal ürünleri kullanmak, hem sizin için hem de doğa için daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir seçenek. 

8. TELEFONUNUZU UÇAK MODUNDA ŞARJ EDİN 

Akıllı telefonlarımızın elimizden düşmediği bir zamanda yaşıyoruz. Kullanımı bu kadar yoğun olunca da telefonların sürekli şarj edilmesi gerekiyor ve evde her an bir telefon, bazen sabaha dek şarjda olabiliyor. Telefonlarınızı sadece aceleniz olduğunda değil her zaman uçak modunda şarj etmek, zamandan tasarruf ederken, enerji kullanımınızı düşürmenize yardımcı olacak. 

9. YENİDEN KULLANILABİLİR SU ŞİŞELERİ 

Dışarı çıkarken pet şişeleri kenara bırakıp, yanınıza tekrar tekrar kullanabileceğiniz cam veya paslanmaz çelik mataralar almanız, plastik kullanımınızı epey azaltacak bir günlük yaşam alışkanlığı olacaktır. Buna yanınızda taşıyacağınız kahve mug’ınızı da ekleyebilir, sürdürülebilir alışkanlıklarınızı ikiye katlayabilirsiniz. 

10. PAZARLARDAN ALIŞVERİŞ YAPIN 

Nitelikli ve taze sebze-meyveye ulaşmanın çok kolay olmadığı şehir hayatında, semt pazarları ve organik pazarlar bir nevi kurtarıcılarımız. Pazarlardan yapacağımız alışverişler sayesinde sağlıklı beslenirken, yerel üreticiye destek olmak ve evimizdeki yiyecek israfının önüne geçmek, yeni alışkanlığımızın çevreye faydalı sonuçlarından olacaktır.

11. YENİDEN KULLANILABİLİR ALIŞVERİŞ ÇANTALARI 

Evlerimizde biriken plastik poşet yığınlarından kurtulmanın en doğa dostu çözümü, yerine yeniden kullanılabilir alışveriş çantaları ya da pazar arabaları kullanmaktır. Çantanıza koyacağınız, yer kaplamayacak küçük bir alışveriş filesi ile bunu günlük bir alışkanlığına dönüştürebilirsiniz. 

12. TOPLU TAŞIMA VEYA BİSİKLET KULLANIN 

Şehirlerde hava kirliliğinin %70’i araçlardan salınan gazlardan kaynaklanıyor. Kişisel araçların kullanımı da bunun büyük yüzdesini oluşturuyor. Bu yüzden toplu taşıma kullanmak bir şehirlinin sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarında önemli bir rol oynuyor. Bisiklet kullanımı ise hem çevreci hem de aktif ve sağlıklı bir ulaşım alternatifi olarak karşımıza çıkıyor. İşe giderken toplu taşıma ya da bisiklet kullanmak çevre için olduğu kadar sağlığınız için de faydalı olacak. 

Kaynakça*

Kaynakça**

Kaynakça***

Kaynakça****